Eerst: hardsteen of kalksteen?
Hardsteensoorten als graniet, basalt, diabaas, gneis en grauwacke zijn dicht, nemen nauwelijks water op en houden belasting uit. Ze horen in opritten, op bereden paden en overal waar het mechanisch te stellen krijgt. Kalksteensoorten als kalksteen, schelpkalksteen en dolomiet zijn zachter en lichter. Ze verouderen mooier, brengen warme tinten en zijn de juiste keuze voor perken, muren en mediterrane tuinen. Op zure grond en onder naaldbomen verweren ze wel sneller.
Dan de vorm
Dezelfde steensoort is er bij ons in maximaal vier vormen, en de vorm bepaalt hoe het vlak zich gedraagt. Split is gebroken en hoekig, haakt in elkaar en blijft op paden liggen. Getrommeld grind is rondgeslepen, voelt prettig aan en rolt daarentegen makkelijker. Stortstenen vanaf ongeveer 30 mm vullen vlakken en taluds, gabionstenen vanaf 60 mm vullen korven. De afkortingen in de productnamen betekenen precies dat: SS staat voor stortsteen, GS voor gabionsteen. Welke vorm waarvoor deugt, staat uitgebreid onder Split en grind, het verschil zit in het detail.
De kleur, en wat die in de tuin doet
Donkere soorten uit basalt, lava en zwarte leisteen laten planten oplichten en tonen vuil nauwelijks. Lichte soorten uit marmer, kalksteen en calciet maken schaduwhoeken lichter, maar vragen meer onderhoud. Kleurige soorten als porfier, jaspis en rozenkwarts zetten accenten op een klein vlak, maar ogen grootschalig snel onrustig. Nat oogt elke natuursteen krachtiger dan droog. Daarom tonen we elke soort in beide toestanden.
Tot slot de korrelgrootte en de hoeveelheid
Tot 32 mm reken je met ongeveer 13 vierkante meter per ton bij 5 cm opbouw. Bij stortstenen van 30 tot 80 mm is het zo'n 6,5 vierkante meter, bij gabionstenen vanaf 60 mm ongeveer 4. Reken telkens 10 procent verlies erbij. Fijnere korrelgroottes ogen rustiger, grovere blijven bij wind en zware regen beter liggen.
Interesseert je minder de keuze dan het ontstaan van de gesteenten, dus vindplaatsen, herkomst van de namen en geologische indeling, dan vind je dat allemaal in de gids Steensoorten.